Anasayfa  |  Sık Kullanılanlara Ekle  |  Reklam  |  İletişim  |  Künye  |  Site Haritası
 

Liman Devleti Denetimi ve Deniz Kazaları Arasındaki İlişki

Taner Kızkapan
12 Mart 2012 - 11:14
Yorumlar : 9

Liman Devleti Kontrolü (PSC) ile deniz kazaları arasındaki ilişki, IMO’nun alt komiteleri tarafından da incelenen bir konudur. IMO’ya üye bazı devletler son yıllarda kaza ve PSC bilgilerinin birleştirilerek birlikte değerlendirilmesinin, gem

Liman Devleti Kontrolü (PSC) ile deniz kazaları arasındaki ilişki, IMO’nun alt komiteleri tarafından da incelenen bir konudur. IMO’ya üye bazı devletler son yıllarda kaza ve PSC bilgilerinin birleştirilerek birlikte değerlendirilmesinin, geminin aktivitelerini ve geçmişini gösteren resmi tamamlayacağını belirtmişlerdir. PSC verilerine dayanılarak yapılan bayrak devleti performans değerlendirmesi ve kaza istatistikleri arasında bazı korelasyonlar olabileceği düşünülmüştür. Ancak, birçok ülkede kaza inceleme çalışmalarının IMO standartlarına göre yapılmamakta ve uygun bir veri tabanı oluşturulmamaktadır. Ayrıca, PSC denetimleri her ülke bazında aynı imkânlarla standart bir şekilde yapılamamaktadır. Bu nedenle, standart olmayan kaza verileri ve standart olmayan PSC verileri kullanarak bir korelasyon yapmak mümkün olmayacaktır.

Liman Devleti Denetimi ve deniz kazaları ilişkisi hakkında birkaç çalışma yapılmış ancak, kaza analizleri ve PSC arasındaki korelasyon tam olarak ortaya çıkarılamamıştır. Knapp (2007) “Deniz Emniyetinin Ekonometrileri” isimli tezinde, kullanılan mevcut veri sistemiyle, tutulma oranları ve kaza riski arasında korelasyon olmadığını belirtmiştir (IMO, 2008:2).

1- Liman Devleti Denetimi (PSC)
Liman devleti denetimi, bir ülkenin limanlarına gelen yabancı bayraklı gemilerin durumunun ve ekipmanının uluslararası sözleşmelerde belirtilen ölçütlere (kriterlere), gemi personelinin ve işletiminin ise uluslararası hukuka uygunluğunun denetlenmesidir.

Bir deniz aracının uluslararası sözleşmelerde belirlenen ölçütlere uygunluğunun sağlanmasının asıl sorumlusu bayrak devletidir. Ancak, bayrak devletlerinin bu görevi çeşitli nedenlerle (teknik alt yapı eksikliği ve kolay bayrak uygulamaları v.b.) tam olarak yerine getirememeleri nedeniyle, IMO tarafından ek bir güvenlik ağı olarak liman devleti kontrolü sistemi oluşturulmuştur. Bu uygulama dünyada ilk önce 1982’de Avrupa’da Paris Memorandumu ile başlamıştır. Liman devleti kontrolü birkaç senelik ilk uygulamadan sonra ParisMoU bölgesinde görülen iyileşme üzerine dünyanın çeşitli bölgelerinde benzer sistemler kurulmaya başlanmıştır. Bugün dünyanın belli başlı tüm okyanus ve denizlerini kapsayan 9 antlaşma (MoU) mevcuttur. Tüm antlaşmalarda ana koordinatörlük görevi Birleşmiş Milletler Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından üstlenilmiştir.

• Paris MOU
• Latin Amerika MOU (Vina Del Mar)
• Asya Pasifik MOU (Tokyo MOU)
• Karayip MOU
• Hint Okyanusu MOU
• Batı ve Orta Afrika MOU (Abidjan MOU)
• Karadeniz MOU
• Akdeniz MOU
• İran Körfezi ve Hazar Denizi MOU
• USCG (Birleşik Devletler Sahil Güvenlik)

Liman Devleti Denetimi’nde gemiler, bulundukları liman otoritesinin taraf oldukları uluslararası sözleşmeler kapsamında denetlenmekte ve seyre elverişli olmayan gemilerin seyrine müsaade edilmemekte ve limanda alıkonulmaktadır. “Tutulma” olarak tabir edilen alıkonma olayı, geminin bayrağına, memorandum merkezine ve IMO’ya bildirilmektedir. 

Knapp ve Franses (2006), PSC MOU bölgelerinde yapılan denetimlerin birbirini tanımaması nedeniyle, bir geminin yakın zamanda sık sık PSC denetimine tabi olduğunu belirtmişlerdir. Bu konuda yaptıkları çalışmada 2000-2003 yılları arasında 26,020 gemiye yapılan 183.189 PSC denetimini incelemişler ve bir geminin dört yılda yaklaşık 7 PSC denetimine tabi olduğunu ve bunun da yılda 1,7 denetime tekabül ettiğini belirtmişlerdir. Yaptıkları araştırmanın sonucuna göre, belirtilen tarihler arasında gemilerin tabi oldukları denetimlerin ve tutulmaların yüzdeleri aşağıdaki gibi tespit edilmiştir (Knapp ve Franses, 2006:13-14):

- 1 kez denetlenen gemilerin yüzdesi: %15
- 2-5 kez denetlenen gemilerin yüzdesi: %28
- 6-10 kez denetlenen gemilerin yüzdesi: % 33
- 11-15 kez denetlenen gemilerin yüzdesi: %18
- 16-20 kez denetlenen gemilerin yüzdesi: % 5
- 20’den fazla denetlenen gemilerin yüzdesi: % 1

- 1 kez tutulan gemilerin yüzdesi : % 66
- 2 kez tutulan gemilerin yüzdesi : % 21
- 3 kez tutulan gemilerin yüzdesi : % 7
- 4 ve fazla sayıda tutulan gemilerin yüzdesi : % 6
Knapp (2007), yapmış olduğu çalışmasında, PSC denetimleri ile deniz kazaları arasındaki ilişkiyi araştırmak amacıyla, 1999-2004 yılları arasında 183.819 adet PSC denetimini ve 11.701 adet kazayı incelemiş ve aşağıdaki bulguları elde etmiştir (Knapp, 2007:1-4):

- Bazı gemi türlerine karşı duyulan güven eksikliği, denetimlerin de belli gemi tipleri üzerine yoğunlaşmasına neden olmuştur. Tankerler, bayrak devleti, liman devleti denetimi ve klas denetimleri dahil olmak üzere yılda ortalama 11 kez, dökme yük gemileri yılda ortalama 6 kez denetlenirken, diğer gemiler yılda ortalama 5 kez denetlenmektedir.

- PSC denetimlerinin çok ciddi kazalar için kaza olma olasılığı üzerine etkisi ölçülebilir. Ancak bu ciddi kazalar ve deniz olayları için geçerli değildir. Bir geminin tüm risk profiline bağlı olarak, bir PSC denetimi denetim başına % 5 oranında çok ciddi kaza olma ihtimalini potansiyel olarak azaltabilir.

- Gemi yaşı, çok ciddi kazalar için önemli bir göstergedir ve gemi yaşı arttıkça kaza ihtimali artmaktadır. 35 yıllık bir süreçte, bir geminin çok ciddi kaza geçirme ihtimali % 12 artmaktadır ki, bu da yılda % 0,35 gibi bir orana tekabül etmektedir.

- Standart-altı gemilerin hedefleme faktörlerine, kaza ihtimali üzerinde negatif veya pozitif etkisi olabilecek, gemiyi işleten şirketin (DOC Company) değişmesi, klasın değişmesi veya klasın çekilmesi gibi gemi tarihi üzerine bazı bilgiler eklenmelidir.

- Araştırmadan çıkan şaşırtıcı sonuç, tutulmanın kaza geçirme olasılığı üzerinde önemli bir etkisinin bulunmamasıdır. Diğer önemli bir sonuç ise, denetimler arasındaki zaman aralığının çok ciddi kazalarda önemli olmadığıdır.

- Tutulma olaylarında, tutulma maddelerinin genellikle sertifikalar, gemi ve yük operasyonları, ISM Kod ve emniyet ve yangın ekipmanları üzerine olduğu ve makine ekipmanları üzerine daha az olduğu görülmüştür. Kaza ihtimali modelleri, PSC’nin bazı alanlara daha fazla yoğunlaşmasıyla, kaza ihtimallerinin azalabileceğini göstermektedir. Örneğin, ISM Kod, gemi ve yük operasyonları ve makine ekipmanları üzerine yapılan titiz denetimler ve bulunan eksikliklerin giderilmesi kaza olma ihtimallerinin azalmasına yardımcı olacaktır. Sonuç olarak, PSC verileri ile kaza inceleme verilerinin birlikte değerlendirilebilmesi ve aralarında korelasyon kurulabilmesi için, standart oluşturulmuş veri tabanlarına gereksinim vardır.

KAYNAKLAR
IMO Sub-Committee on Flag State Implementation. (2008) Responbilities of Governments and Measures to Encourage Flag State Compliance. 17.Oturum Tutanağı. Londra 
Knapp, S. (2007) The Econometrics of Maritime Safety. Recommendations to Enhance Safety at Sea. http://whitehallomrn.pbworks.com/f/Knapp%20Background%20Document.pdf      (03 Ekim 2009)
Knapp, S. ve Franses, P.H. (2006) Analysis of the Maritime Inspection Regimes – Are ships over-inspected? http://ideas.repec.org/p/dgr/eureir/1765007895.html      (19 Ekim 2009)


Taner KIZKAPAN

Kuşadası Liman Başkanlığı

GS Uzmanı




YASAL UYARI: Yayınlanan köşe yazısı \ haberin tüm hakları Aktüel Deniz Haber Ajansı'na aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı \ haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan köşe yazısı \ haberin bir bölümü, alıntılanan habere aktif link verilerek kullanılabilir.



  Yorumlar
Erhan Şahin - 2013-02-17 15:09:58

Deniz kazaları ve denetleme

Sayın Taner bey;
Yazınızı ilgiyle ve merakla takip ettim. Çok güzel olmuş. Sektörün böyle değerlendirmelere ihtiyacı olduğunu düşünüyorum. Ellerine sağlık.

senem ancın - 2012-07-23 14:33:35

Liman Devleti Denetimi ve Deniz Kazaları Arasındaki İlişki adlı makaleniz hakkında

Merhaba Taner Bey

PSC ve detaylarını araştırırken yazınıza denk geldim verdiğiniz bilgiler için teşekkürler. sormak istediğim liman devleti kontrolü ile ilgili yaralanacağımız bir döküm var mı elinizde tabi güncel olarak...netten çok araştırdık fakat o kadar bilgi var ki boğuluyor insan...ilginiz için şimdiden teşekkürler

senem ancın
uzk. var. zbt
ktr- kıbrıs

Fatih Yılmaz. - 2012-03-13 16:48:53

TEBRİK

Tebrikler Taner kardeşim, Başarılar...
Selamlar.
Fatih Yılmaz

- 2012-03-13 15:49:50

Sevgili Taner Kardeşim

Sevgili Taner Kardeşim; deniz kazalarının azaltılması ve liman devleti denetimleri ile ilgili bu açıklayıcı yazından dolayı teşekkür eder, böyle güzel yazılarının devamını beklediğimizi bilmeni isterim. Selamlar.

mustafa yılmaz - 2012-03-13 11:34:24

Devamını bekliyoruz.

Sevgili Kardeşim Taner, Deniz Kazalarının önlenmesi , en aza indirilmesi açısından PSC denetimlerinin sağladığı katkının çok az olduğunu öğrenmiş olduk sayenizde.Umarım ilerde bu tespitleriniz yönünde IMO tarafından alınacak önlemler bu oranı yükseltir.
Makalen çok güzel olmuş devamını bekliyoruz.

Taner KIZKAPAN - 2012-03-13 10:02:09

Teşekkürler...

Değerli yorumlarınız için teşekkür ederim...

cihat yavuz guler - 2012-03-12 18:37:27

Guzel degerlendirme

Taner Kpt,

Mukemmel bir degerlendirme olmus. Kesinlikle PSC denetimleri IMO nun 2000 yılda yayinladigi procedur e uygun yapilirsa ki suan tum memoramdumlarda yapilmadigi yapilan denetimlerde gorulmekte Deniz kazalari uzerinde etkili olacagi kanatindeyim.

Guzel yazilarinizin devamini bekliyoruz.

Saygilarimla,
Cihat

HAKAN POLAT - 2012-03-12 17:56:59

PSC

Taner hocam,deniz kazaları ve denetimle ilişkili yapmış olduğunuz araştırmayla değişik bir yaklaşım göstermişsiniz, gerçekten çok etkili ve açıklayıcı olmuş kanaatimce. Türk deniz camiasında başarılarınızın devamını diliyor ayrıca paylaşımınız için teşekkür ediyorum.

TURGAY BİLGE - 2012-03-12 16:39:08

PORT STATE CONTROL

AYDİNLATİCİ VE YONLENDİRİCİ BİR BİLGİ TESEKKURLER TANER BEY



 Köşe Yazıları
 
 Anı Köşesi
 
 Foto Galeri
 
 Video Galeri