Anasayfa  |  Sık Kullanılanlara Ekle  |  Reklam  |  İletişim  |  Künye  |  Site Haritası
 

Kolay bayrak uygulamalarının deniz kazalarındaki rolü

Taner Kızkapan
10 Temmuz 2012 - 11:39
Yorumlar : 1

Gemilerin tabiiyetlerini kanıtlama usullerinden biri taşıdıkları bayraktır. Gemiler bayrağını çekme iznine sahip oldukları devletin tabiiyetine sahip olurlar. 1958 tarihli Açık Denizler Konvansiyonu, 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Konvans

Gemilerin tabiiyetlerini kanıtlama usullerinden biri taşıdıkları bayraktır. Gemiler bayrağını çekme iznine sahip oldukları devletin tabiiyetine sahip olurlar. 1958 tarihli Açık Denizler Konvansiyonu, 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Konvansiyonu ve 1986 tarihli Gemilerin Tesciline Dair Koşullara İlişkin Birleşmiş Milletler Konvansiyonu’nda bayrak devleti ve geminin milliyeti kavramları eş anlamlı olarak kullanılmıştır. Devletler, gemilerin ülkelerinde tescil edilmesi ve bayraklarını çekme hakkının şartlarını tespit etme hakkına haizdirler. Bayrak devleti ise, tabiiyetindeki gemilere ilişkin teknik nitelikleri ve idari şartları tespit etme yetkisine haizdir (Tütüncü, 1996:36).

Bayrak devleti, bayrağını çeken gemilerin uluslararası ve kendi kurallarına uygun donatılması ve can, mal ve çevre emniyeti bakımından seyir emniyetinin sağlanmasından birinci derecede sorumlu otoritedir. Bu nedenle, yapılan tüm araştırma ve istatistiklerde bayrak devleti analizi her zaman önemli bir faktör olarak değerlendirilmiştir.

Denizlerde can ve mal emniyetinin sağlanabilmesi her şeyden önce gemilerde bu konuyla ilgili kontrollerin etkin bir şekilde gerçekleştirilebilmesi ile mümkündür. IMO kuralları gereğince de bu sorumluluk bayrak devletine aittir. Ancak deniz ticaret sektöründe meydana gelen hızlı gelişmeler özellikle 1947 yılından sonra bir geminin bir ülkenin siciline kayıtlı olması, siciline kayıtlı olduğu ülkenin bayrağını taşıması ve bayrağını taşıdığı ülke ile uyrukluk bağının bulunması gibi kavramlarda meydana gelen değişikliklere paralel olarak, bazı ülkelerin gemilerde bulunması gerekenden daha az sayıda ve kalifiye olmayan personeli çalıştırmaları, ilk kayıt ücretleri ile yıllık ücretleri düşük tutmaları ve gemilerin sigorta ücretlerine indirim yapmak suretiyle toplam işletme maliyetlerini azaltmaları sonucu “Elverişli Bayrak ve İkinci Sicil” olarak tanımlanan yeni bir uygulamanın ortaya çıkmasına sebebiyet vermiştir. Bir donatının (armatör) gemisine kendi uyrukluğu dolayısı ile çekeceği bayrak yerine, türlü kolaylıklar gösteren bir başka devletin bayrağını çekmesi “Elverişli Bayrak” veya “Kolay Bayrak” olarak ifade edilmektedir (Yeşilbağ,1999:319).

Bugün dünyada birçok denizcilik işletmesi bu uygulamanın avantajından faydalanmak için, gemilerine kendi ülkesinin bayrağını çekmek yerine kolay bayrak dediğimiz ülke bayraklarından birini tercih etmektedir. Ocak 2011 itibariyle, Türkiye’nin toplam DWT tonaj olarak 15. sırada olduğu en büyük 35 gemi sahibi ülke, dünya filosunun % 95.57’sini kontrol etmektedirler. Yunanistan bu ülkelerin başını çekerken, Japonya, Almanya ve Çin Yunanistan’ı takip eden ülkelerdir. 1 Ocak 2011 itibariyle Dünya DWT tonajının % 16,17’sine sahip olan Yunanistan’ın sahip olduğu 1000 GRT ve üzeri 3213 adet gemiden sadece 758 gemi Yunanistan bayrağı taşımakta iken 2455 adedi başka bir ülkenin bayrağını taşımaktadır. Başka bir ülke bayrağı taşıyan bu Yunan gemilerinin toplam Yunan DWT tonajındaki payı ise % 68,05’dir. Dünyanın DWT tonaj olarak en büyük 15. filosuna sahip olan Türkiye’nin 1 Ocak 2011 tarihi itibari ile sahip olduğu 1000 GRT ve üzeri 1199 geminin 551’i Türk bayraklı iken 648 adedi başka ülke bayrağı taşımaktadır (UNCTAD, 2008:38).

Mülga Denizcilik Müsteşarlığı Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü’nün istatistiklerine göre 2010 yılı Ocak ayı itibariyle Türk bayraklı 100 GRT ve üzeri 1519 adet gemi bulunurken (yaş ortalaması 21,3), işletmecisi Türk olan 292 gemi (yaş ortalaması 9,1) Malta bayraklı, 172 gemi (yaş ortalaması 19,2) Panama bayraklı ve 127 gemi (yaş ortalaması 18,6) Rusya bayraklıdır. İşletmecisi Türk olan yabancı bayraklı gemi sayısı toplamda ise 1076 adettir (Denizcilik Müsteşarlığı, 2010:20). 

Bu çalışmada 2004-2008 yılları arasında uluslar arası sefer yapan gemilerin Türkiye kıyılarında karıştıkları kazaların DEKİK raporları incelenerek, kıyılarımızda kazalara karışan gemilerin en çok hangi bayrağa sahip oldukları gemi bayrağı ve işleten ülke olarak ayrı ayrı değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 2004-2008 yılları arasında DEKİK tarafından kaza incelemesi yapılmış toplam 115 kaza raporu incelendiğinde, kazaların gemilerin bayraklarına göre dağılımının aşağıdaki tablodaki gibi olduğu görülmüştür.

Tablo 1 incelendiğinde, Türkiye kıyılarında kazalara karışan gemilerin en çok Türkiye (% 27) ve Panama (% 13) bayraklı olduğu görülmektedir. Ancak, kıyılarımızda kazaya karışan 115 geminin 77 adedi (% 67)’si kolay bayrağa (elverişli bayrak) sahip olan gemilerdir. (Bu ülkeler Tablo-1’de kırmızı renkte yer almaktadır.)







YASAL UYARI: Yayınlanan köşe yazısı \ haberin tüm hakları Aktüel Deniz Haber Ajansı'na aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı \ haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan köşe yazısı \ haberin bir bölümü, alıntılanan habere aktif link verilerek kullanılabilir.



  Yorumlar
musa - 2013-03-20 11:16:17

bayrak ve klas

standart dışı bayrak ve klaslara karşı degerlendirme yaparak haksız rekabetin önüne geçilmesi için kkonu seçimi dogru, fakat klaslar ve bayraklar konusunda sonuclar net degil.tabii işletmeci/armatör yetersizse ,klas/bayrak ne olursa olsun o gemi sorun yaşama ihtimali yüksektir.



 Köşe Yazıları
 
 Anı Köşesi
 
 Foto Galeri
 
 Video Galeri